Poziom: klasa 1 liceum ogólnokształcącego (podstawowy)
1. Cel lekcji
Po lekcji uczeń:
- wie, czym jest redakcja tekstu,
- zna podstawowe narzędzia Worda do edycji i poprawy tekstu,
- potrafi:
- poprawiać błędy,
- formatować tekst (czcionka, akapit, listy),
- używać funkcji Znajdź i zamień,
- korzystać z Sprawdzania pisowni i gramatyki,
- włączyć Śledzenie zmian i dodać komentarz.
Przy każdym ćwiczeniu jest instrukcja: w jakiej zakładce / grupie poleceń znaleźć dane narzędzie.
2. Co to jest redakcja tekstu?
Definicja:
Redakcja tekstu – to poprawianie i ulepszanie tekstu pod względem:
- językowym (błędy ortograficzne, literówki, gramatyka),
- stylistycznym (czy zdania są zrozumiałe i ładnie brzmią),
- kompozycyjnym (kolejność akapitów, logika tekstu),
- technicznym (formatowanie w dokumencie: czcionka, akapity, listy).
W MS Word redakcja tekstu to połączenie:
- pisania,
- poprawiania błędów,
- formatowania dokumentu, aby był czytelny i estetyczny.
3. Podstawowe pojęcia i narzędzia w MS Word
3.1. Czcionka (font)
Czcionka – wygląd liter w dokumencie (np. Calibri, Times New Roman).
Najważniejsze elementy:
- Rodzaj czcionki – np. Calibri, Arial, Times New Roman.
- Rozmiar czcionki – wielkość liter (np. 11, 12, 14).
- Styl:
- pogrubienie (B) – wyróżnia ważne słowa,
- kursywa (I) – np. tytuły książek, obce wyrazy,
- podkreślenie (U) – rzadziej stosowane, do wyróżnień.
- Kolor czcionki – barwa tekstu.
Gdzie to znaleźć w Wordzie?
Zakładka Narzędzia główne → grupa Czcionka.
Przykład:
Zdanie przed formatowaniem:
Redakcja tekstu jest ważna.
Po formatowaniu:
- „Redakcja tekstu” – pogrubienie,
- „ważna” – kursywa.
3.2. Akapit
Akapit – fragment tekstu od jednego naciśnięcia klawisza Enter do następnego.
To może być jedno zdanie albo kilka zdań razem.
Najważniejsze elementy akapitu:
- Wyrównanie tekstu:
- do lewej (najczęściej),
- do prawej,
- wyśrodkowane (np. tytuły),
- justowanie – tekst wyrównany do lewej i prawej krawędzi.
- Interlinia – odstęp między wierszami (np. pojedyncza, 1,5 wiersza).
- Odstęp przed i po akapicie – ile wolnego miejsca jest nad i pod akapitem.
- Wcięcie – małe przesunięcie pierwszej linii akapitu w prawo.
Gdzie to znaleźć w Wordzie?
Zakładka Narzędzia główne → grupa Akapit.
3.3. Listy punktowane i numerowane
Lista punktowana – wypunktowana, np. z kropkami lub innymi symbolami.
Lista numerowana – z numerami: 1., 2., 3. itd.
Służą do uporządkowania informacji.
Gdzie to znaleźć?
Zakładka Narzędzia główne → grupa Akapit → ikony:
- Lista punktowana (kropki),
- Lista numerowana (1, 2, 3),
- Lista wielopoziomowa.
Przykład:
Lista zasad:
- Zawsze czytaj tekst po napisaniu.
- Poprawiaj błędy.
- Dbaj o czytelne formatowanie.
3.4. Sprawdzanie pisowni i gramatyki
MS Word automatycznie podkreśla błędy:
- czerwonym – błędy ortograficzne, literówki,
- niebieskim / zielonym – błędy gramatyczne, styl.
Funkcja „Sprawdzanie pisowni i gramatyki” pozwala przejść krok po kroku przez błędy i je poprawić.
Gdzie to znaleźć?
Zakładka Recenzja → grupa Sprawdzanie → Pisownia i gramatyka.
3.5. Znajdź i zamień
Znajdź i zamień – funkcja, która:
- wyszukuje wybrane słowo lub fragment tekstu,
- może automatycznie zamienić je na inne.
Przydatne, gdy:
- chcemy szybko poprawić powtarzający się błąd,
- zmienić nazwę w całym dokumencie (np. „Word” na „Microsoft Word”).
Gdzie to znaleźć?
Zakładka Narzędzia główne → grupa Edycja →
- Znajdź,
- Zamień.
3.6. Śledzenie zmian i komentarze
Śledzenie zmian – funkcja, która pokazuje wszystkie poprawki w tekście:
- usunięcia,
- wstawienia,
- zmiany formatowania.
Zmiany są oznaczone kolorowo. Można je:
- zaakceptować,
- odrzucić.
Komentarz – dodatkowa notatka na marginesie, np. uwaga nauczyciela.
Gdzie to znaleźć?
Zakładka Recenzja → grupa Śledzenie:
- Śledź zmiany,
- Pokaż poprawki,
- Akceptuj / Odrzuć.
Komentarze:
Zakładka Recenzja → grupa Komentarze → Nowy komentarz.
4. Przykład tekstu przed i po redakcji
Tekst przed redakcją:
dzisiejsza lekcje jest o redagowaniu teksu w word. uczniowe beda uczyc się jak poprawiac bledy i formataowac dokumenty. word to program ktoóry ulatwia prace.
Co jest nie tak?
- Brak wielkich liter na początku zdań.
- Błędy ortograficzne i literówki.
- Niepoprawne formy wyrazów.
- Brak nazwy „Microsoft Word” pisanej poprawnie.
Tekst po redakcji:
Dzisiejsza lekcja jest poświęcona redagowaniu tekstu w programie Microsoft Word.
Uczniowie będą uczyć się, jak poprawiać błędy oraz formatować dokumenty.
Microsoft Word to program, który ułatwia pracę z tekstem.
5. Ćwiczenia z dokładnymi instrukcjami
Ćwiczenie 1 – Formatowanie czcionki
Polecenie dla ucznia:
- Otwórz nowy dokument w Wordzie.
- Wpisz zdanie: Redagowanie tekstu w programie Microsoft Word jest bardzo ważne.
- Zaznacz słowa: Redagowanie tekstu i zastosuj pogrubienie.
- Zaznacz słowa: Microsoft Word i ustaw kursywę.
- Zaznacz całe zdanie i zmień:
- czcionkę na „Calibri”,
- rozmiar na 14.
Instrukcja – gdzie to znaleźć?
- Zakładka Narzędzia główne → grupa Czcionka:
- przyciski B (pogrubienie), I (kursywa),
- listy wyboru czcionki i rozmiaru.
Ćwiczenie 2 – Akapity, wyrównanie, interlinia
Polecenie:
- Wpisz trzy zdania o tym, jak uczysz się do sprawdzianu (jedno pod drugim).
- Zaznacz wszystkie trzy zdania.
- Ustaw:
- wyrównanie do lewej,
- interlinię 1,5,
- odstęp po akapicie – np. 6 pkt.
Instrukcja – gdzie to znaleźć?
- Zakładka Narzędzia główne → grupa Akapit:
- ikony wyrównania (do lewej, do środka, do prawej, justowanie),
- ikona Interlinia i odstępy (symbol z kilkoma liniami i strzałkami),
- w oknie „Akapit” można ustawić Odstęp przed/po.
Ćwiczenie 3 – Lista punktowana
Polecenie:
- Wpisz tytuł: Zasady estetycznej redakcji tekstu
- Naciśnij Enter i wypisz minimum trzy zasady, np.:
- używaj jednej, czytelnej czcionki,
- pamiętaj o akapitach,
- unikaj nadmiaru kolorów.
- Zaznacz wszystkie wypisane zasady.
- Utwórz z nich listę punktowaną.
- Zmień styl punktorów, jeśli chcesz (np. inne symbole).
Instrukcja – gdzie to znaleźć?
- Zakładka Narzędzia główne → grupa Akapit →
ikona Lista punktowana (trzy linie z kropkami).
Ćwiczenie 4 – Znajdź i zamień
Polecenie:
- Skopiuj i wklej do dokumentu tekst: Program Word umożliwia tworzenie dokumentów. Word posiada wiele funkcji ułatwiających redakcję. Word jest jednym z najpopularniejszych programów biurowych.
- Użyj funkcji Znajdź i zamień, aby wszystkie wystąpienia słowa Word zamienić na Microsoft Word.
Instrukcja – gdzie to znaleźć?
- Zakładka Narzędzia główne → grupa Edycja → Zamień.
- W polu:
- „Znajdź:” wpisz:
Word - „Zamień na:” wpisz:
Microsoft Word
- „Znajdź:” wpisz:
- Kliknij Zamień wszystko.
Ćwiczenie 5 – Sprawdzanie pisowni i gramatyki
Polecenie:
- Wpisz tekst (celowo z błędami): dzisiejsza lekcja dotyczy redakcji tekstuw programie micrsoft word. uczniowie beda uczyć się jak poprawiać bledy i formatowac dokument.
- Zaznacz cały tekst (Ctrl + A).
- Uruchom funkcję Pisownia i gramatyka.
- Popraw błędy zgodnie z podpowiedziami programu.
Instrukcja – gdzie to znaleźć?
- Zakładka Recenzja → grupa Sprawdzanie → Pisownia i gramatyka.
Ćwiczenie 6 – Śledzenie zmian i komentarze
Polecenie:
- Wpisz zdania: Uczeń potrafią stosować podstawowe narzędzia Worda.
Dokument powinien być czytelny i poprawni sformatowany. - Włącz funkcję Śledzenie zmian.
- Popraw zdania tak, aby były poprawne językowo.
- Do drugiego zdania dodaj komentarz z krótkim wyjaśnieniem, co poprawiłeś.
Instrukcja – gdzie to znaleźć?
- Włączanie śledzenia:
- Zakładka Recenzja → grupa Śledzenie → przycisk Śledź zmiany.
- Dodanie komentarza:
- zaznacz fragment zdania → zakładka Recenzja → grupa Komentarze → Nowy komentarz.
- Akceptowanie/odrzucanie zmian:
- zakładka Recenzja → grupa Zmiany (przyciski Akceptuj, Odrzuć).
6. Zadanie domowe
Przygotuj w Wordzie krótki tekst (ok. ½ strony) na temat:
„Dlaczego warto dbać o poprawną redakcję tekstu?”
Twój dokument powinien:
- Mieć tytuł (np. „Znaczenie redakcji tekstu”) sformatowany:
- czcionka większa,
- pogrubiony,
- wyśrodkowany.
(Zakładka Narzędzia główne → Czcionka / Akapit)
- Zawierać co najmniej dwa akapity tekstu:
- wyrównanie do lewej,
- interlinia 1,5.
(Narzędzia główne → Akapit)
- Zawierać jedną listę punktowaną z trzema powodami, dlaczego warto poprawiać tekst.
(Narzędzia główne → Akapit → Lista punktowana) - Być sprawdzony funkcją Pisownia i gramatyka.
(Recenzja → Pisownia i gramatyka) - Zawierać jedną zmianę włączoną przy funkcji Śledzenie zmian i jeden komentarz (np. dopisek dla nauczyciela).
(Recenzja → Śledź zmiany, Nowy komentarz)
