LEKCJA: Redakcja tekstu w MS Word

Poziom: klasa 1 liceum ogólnokształcącego (podstawowy)


1. Cel lekcji

Po lekcji uczeń:

  • wie, czym jest redakcja tekstu,
  • zna podstawowe narzędzia Worda do edycji i poprawy tekstu,
  • potrafi:
    • poprawiać błędy,
    • formatować tekst (czcionka, akapit, listy),
    • używać funkcji Znajdź i zamień,
    • korzystać z Sprawdzania pisowni i gramatyki,
    • włączyć Śledzenie zmian i dodać komentarz.

Przy każdym ćwiczeniu jest instrukcja: w jakiej zakładce / grupie poleceń znaleźć dane narzędzie.


2. Co to jest redakcja tekstu?

Definicja:

Redakcja tekstu – to poprawianie i ulepszanie tekstu pod względem:

  1. językowym (błędy ortograficzne, literówki, gramatyka),
  2. stylistycznym (czy zdania są zrozumiałe i ładnie brzmią),
  3. kompozycyjnym (kolejność akapitów, logika tekstu),
  4. technicznym (formatowanie w dokumencie: czcionka, akapity, listy).

W MS Word redakcja tekstu to połączenie:

  • pisania,
  • poprawiania błędów,
  • formatowania dokumentu, aby był czytelny i estetyczny.

3. Podstawowe pojęcia i narzędzia w MS Word

3.1. Czcionka (font)

Czcionka – wygląd liter w dokumencie (np. Calibri, Times New Roman).

Najważniejsze elementy:

  • Rodzaj czcionki – np. Calibri, Arial, Times New Roman.
  • Rozmiar czcionki – wielkość liter (np. 11, 12, 14).
  • Styl:
    • pogrubienie (B) – wyróżnia ważne słowa,
    • kursywa (I) – np. tytuły książek, obce wyrazy,
    • podkreślenie (U) – rzadziej stosowane, do wyróżnień.
  • Kolor czcionki – barwa tekstu.

Gdzie to znaleźć w Wordzie?
Zakładka Narzędzia główne → grupa Czcionka.

Przykład:

Zdanie przed formatowaniem:

Redakcja tekstu jest ważna.

Po formatowaniu:

  • „Redakcja tekstu” – pogrubienie,
  • „ważna” – kursywa.

3.2. Akapit

Akapit – fragment tekstu od jednego naciśnięcia klawisza Enter do następnego.
To może być jedno zdanie albo kilka zdań razem.

Najważniejsze elementy akapitu:

  • Wyrównanie tekstu:
    • do lewej (najczęściej),
    • do prawej,
    • wyśrodkowane (np. tytuły),
    • justowanie – tekst wyrównany do lewej i prawej krawędzi.
  • Interlinia – odstęp między wierszami (np. pojedyncza, 1,5 wiersza).
  • Odstęp przed i po akapicie – ile wolnego miejsca jest nad i pod akapitem.
  • Wcięcie – małe przesunięcie pierwszej linii akapitu w prawo.

Gdzie to znaleźć w Wordzie?
Zakładka Narzędzia główne → grupa Akapit.


3.3. Listy punktowane i numerowane

Lista punktowana – wypunktowana, np. z kropkami lub innymi symbolami.
Lista numerowana – z numerami: 1., 2., 3. itd.

Służą do uporządkowania informacji.

Gdzie to znaleźć?
Zakładka Narzędzia główne → grupa Akapit → ikony:

  • Lista punktowana (kropki),
  • Lista numerowana (1, 2, 3),
  • Lista wielopoziomowa.

Przykład:

Lista zasad:

  • Zawsze czytaj tekst po napisaniu.
  • Poprawiaj błędy.
  • Dbaj o czytelne formatowanie.

3.4. Sprawdzanie pisowni i gramatyki

MS Word automatycznie podkreśla błędy:

  • czerwonym – błędy ortograficzne, literówki,
  • niebieskim / zielonym – błędy gramatyczne, styl.

Funkcja „Sprawdzanie pisowni i gramatyki” pozwala przejść krok po kroku przez błędy i je poprawić.

Gdzie to znaleźć?
Zakładka Recenzja → grupa Sprawdzanie → Pisownia i gramatyka.


3.5. Znajdź i zamień

Znajdź i zamień – funkcja, która:

  • wyszukuje wybrane słowo lub fragment tekstu,
  • może automatycznie zamienić je na inne.

Przydatne, gdy:

  • chcemy szybko poprawić powtarzający się błąd,
  • zmienić nazwę w całym dokumencie (np. „Word” na „Microsoft Word”).

Gdzie to znaleźć?
Zakładka Narzędzia główne → grupa Edycja →

  • Znajdź,
  • Zamień.

3.6. Śledzenie zmian i komentarze

Śledzenie zmian – funkcja, która pokazuje wszystkie poprawki w tekście:

  • usunięcia,
  • wstawienia,
  • zmiany formatowania.

Zmiany są oznaczone kolorowo. Można je:

  • zaakceptować,
  • odrzucić.

Komentarz – dodatkowa notatka na marginesie, np. uwaga nauczyciela.

Gdzie to znaleźć?
Zakładka Recenzja → grupa Śledzenie:

  • Śledź zmiany,
  • Pokaż poprawki,
  • Akceptuj / Odrzuć.

Komentarze:
Zakładka Recenzja → grupa Komentarze → Nowy komentarz.


4. Przykład tekstu przed i po redakcji

Tekst przed redakcją:

dzisiejsza lekcje jest o redagowaniu teksu w word. uczniowe beda uczyc się jak poprawiac bledy i formataowac dokumenty. word to program ktoóry ulatwia prace.

Co jest nie tak?

  • Brak wielkich liter na początku zdań.
  • Błędy ortograficzne i literówki.
  • Niepoprawne formy wyrazów.
  • Brak nazwy „Microsoft Word” pisanej poprawnie.

Tekst po redakcji:

Dzisiejsza lekcja jest poświęcona redagowaniu tekstu w programie Microsoft Word.
Uczniowie będą uczyć się, jak poprawiać błędy oraz formatować dokumenty.
Microsoft Word to program, który ułatwia pracę z tekstem.


5. Ćwiczenia z dokładnymi instrukcjami

Ćwiczenie 1 – Formatowanie czcionki

Polecenie dla ucznia:

  1. Otwórz nowy dokument w Wordzie.
  2. Wpisz zdanie: Redagowanie tekstu w programie Microsoft Word jest bardzo ważne.
  3. Zaznacz słowa: Redagowanie tekstu i zastosuj pogrubienie.
  4. Zaznacz słowa: Microsoft Word i ustaw kursywę.
  5. Zaznacz całe zdanie i zmień:
    • czcionkę na „Calibri”,
    • rozmiar na 14.

Instrukcja – gdzie to znaleźć?

  • Zakładka Narzędzia główne → grupa Czcionka:
    • przyciski B (pogrubienie), I (kursywa),
    • listy wyboru czcionki i rozmiaru.

Ćwiczenie 2 – Akapity, wyrównanie, interlinia

Polecenie:

  1. Wpisz trzy zdania o tym, jak uczysz się do sprawdzianu (jedno pod drugim).
  2. Zaznacz wszystkie trzy zdania.
  3. Ustaw:
    • wyrównanie do lewej,
    • interlinię 1,5,
    • odstęp po akapicie – np. 6 pkt.

Instrukcja – gdzie to znaleźć?

  • Zakładka Narzędzia główne → grupa Akapit:
    • ikony wyrównania (do lewej, do środka, do prawej, justowanie),
    • ikona Interlinia i odstępy (symbol z kilkoma liniami i strzałkami),
    • w oknie „Akapit” można ustawić Odstęp przed/po.

Ćwiczenie 3 – Lista punktowana

Polecenie:

  1. Wpisz tytuł: Zasady estetycznej redakcji tekstu
  2. Naciśnij Enter i wypisz minimum trzy zasady, np.:
    • używaj jednej, czytelnej czcionki,
    • pamiętaj o akapitach,
    • unikaj nadmiaru kolorów.
  3. Zaznacz wszystkie wypisane zasady.
  4. Utwórz z nich listę punktowaną.
  5. Zmień styl punktorów, jeśli chcesz (np. inne symbole).

Instrukcja – gdzie to znaleźć?

  • Zakładka Narzędzia główne → grupa Akapit →
    ikona Lista punktowana (trzy linie z kropkami).

Ćwiczenie 4 – Znajdź i zamień

Polecenie:

  1. Skopiuj i wklej do dokumentu tekst: Program Word umożliwia tworzenie dokumentów. Word posiada wiele funkcji ułatwiających redakcję. Word jest jednym z najpopularniejszych programów biurowych.
  2. Użyj funkcji Znajdź i zamień, aby wszystkie wystąpienia słowa Word zamienić na Microsoft Word.

Instrukcja – gdzie to znaleźć?

  • Zakładka Narzędzia główne → grupa Edycja → Zamień.
  • W polu:
    • „Znajdź:” wpisz: Word
    • „Zamień na:” wpisz: Microsoft Word
  • Kliknij Zamień wszystko.

Ćwiczenie 5 – Sprawdzanie pisowni i gramatyki

Polecenie:

  1. Wpisz tekst (celowo z błędami): dzisiejsza lekcja dotyczy redakcji tekstuw programie micrsoft word. uczniowie beda uczyć się jak poprawiać bledy i formatowac dokument.
  2. Zaznacz cały tekst (Ctrl + A).
  3. Uruchom funkcję Pisownia i gramatyka.
  4. Popraw błędy zgodnie z podpowiedziami programu.

Instrukcja – gdzie to znaleźć?

  • Zakładka Recenzja → grupa Sprawdzanie → Pisownia i gramatyka.

Ćwiczenie 6 – Śledzenie zmian i komentarze

Polecenie:

  1. Wpisz zdania: Uczeń potrafią stosować podstawowe narzędzia Worda.
    Dokument powinien być czytelny i poprawni sformatowany.
  2. Włącz funkcję Śledzenie zmian.
  3. Popraw zdania tak, aby były poprawne językowo.
  4. Do drugiego zdania dodaj komentarz z krótkim wyjaśnieniem, co poprawiłeś.

Instrukcja – gdzie to znaleźć?

  • Włączanie śledzenia:
    • Zakładka Recenzja → grupa Śledzenie → przycisk Śledź zmiany.
  • Dodanie komentarza:
    • zaznacz fragment zdania → zakładka Recenzja → grupa Komentarze → Nowy komentarz.
  • Akceptowanie/odrzucanie zmian:
    • zakładka Recenzja → grupa Zmiany (przyciski Akceptuj, Odrzuć).

6. Zadanie domowe

Przygotuj w Wordzie krótki tekst (ok. ½ strony) na temat:
„Dlaczego warto dbać o poprawną redakcję tekstu?”

Twój dokument powinien:

  1. Mieć tytuł (np. „Znaczenie redakcji tekstu”) sformatowany:
    • czcionka większa,
    • pogrubiony,
    • wyśrodkowany.
      (Zakładka Narzędzia główne → Czcionka / Akapit)
  2. Zawierać co najmniej dwa akapity tekstu:
    • wyrównanie do lewej,
    • interlinia 1,5.
      (Narzędzia główne → Akapit)
  3. Zawierać jedną listę punktowaną z trzema powodami, dlaczego warto poprawiać tekst.
    (Narzędzia główne → Akapit → Lista punktowana)
  4. Być sprawdzony funkcją Pisownia i gramatyka.
    (Recenzja → Pisownia i gramatyka)
  5. Zawierać jedną zmianę włączoną przy funkcji Śledzenie zmian i jeden komentarz (np. dopisek dla nauczyciela).
    (Recenzja → Śledź zmiany, Nowy komentarz)